skip to Main Content

Led Aydinlatma ve Enerji Tasarufu

Led Aydinlatma ve Enerji Verimliligi

Dünyada Elektrik enerjisinin en yüksek bölümü aydınlatma için kullanılıyor. LED aydınlatma enerji Tasarufu açısından her geçen gün kendisini daha fazla öne çıkarı verimlilik dediğinizde ilk karşınıza gelen seöenek Led aydınlatmadır. LED aydınlatma sistemlerinde enerji tasarufu için nelere dikkat etmeliyiz?

Dünyamızda ilklim şartları düşünüldüğünde aydınlatmada kullanılan enerji miktarı giderek artıyor. Uluslararası Enerji Ajans’larının raporlarına göre günümüzde dünyada tüketilen enerjinin %19’u aydınlatmada kullanılıyor. Türkiyede bu rakam aydınlatmada elektrik tüketimi %20-%50 arasında değişkenlik gösteriyor. Gelişmekte olan Türkiye ekonomisiyle beraber, enerji kaynaklarına duyulan ihtiyaç geçen senelere göre her gün daha da artmaktadır. Türkiyemizde Enerjinin verimli kullanılması, Aydınlatmalarda enerji verimliliğini bazı noktalara dikkatlerinizi çekmek isabetli bir olaydır diye düşünüyoruz.

Aydınlatmada Enerji Kayıplarına Gelirsek

Aydınlatma yaparken hangi aşamalarda enerji kullanımında kayıplar yaşanıyor?
Elektrik enerjisinin ışığa dönüşme aşamasında, günümüzde yıllardır kullanılan lambanın verimliliğiyle alakalı olarak, kayıplar söz konusudur bunun için bir sürü araştırmalar yapan ve belgeleyen bilim adamlarıolmuştur. Bunların yanında ikinci bir kayıp lambadaki ışığın yararlı ışığa dönmesi, kullanılan armatürlerin geriverimine bağlı gösterilmektedir. Enerji kayıplarını son olarak, doğru aydınlatma hesaplarının yapılamadığı, aydınlığın yararlı ışığa dönüşmesi sırasında kayıplar bir çok kayıplar yaşanır.

Lambanın Verimi

Lambadan çıkan ışık miktarı ve akımın harcanan enerjiye oranla durumu enerji tasarufu oldukça ciddi bir etkiye sahiptir. Işık akısı, ışık kaynağından yayılan ışık miktarıdır. Işık akısı, enerji taşınırken kayıpların oluşmaması teknolojide led kullanımını artıran en önemli unsurdur.

Işık akısının birimi “lümen”, sembolü (Φ) olarak gösterilir. Alt satırda bazı ışık akısı değerleri veriyoruz:

Akkor Lamba 100 W – 1200 Lümen

Floresan Lamba 36 W – 3350 Lümen

LED Lamba 8W – 470 Lümen

Bir ampülün Lümen değerinden çok, harcadığı elektrik enerjisine karşılık verdiği ışık miktarı hesaplanmalıdır. Bu miktar “etkinlik faktörü” kavramı ile açıklanabilir. Işık akısı / harcanan elektrik (lm/w) olarak etkinlik faktörü hesaplar. Yukarıdaki tabloya bakarsak, 8W LED lambanın etkinlik faktörü;

470 Lümen / 8W = 59 olarak hesaplanır. Bu oran ne kadar yüksekse, enerji tüketimi bir o kadar düşük kalacaktır.

Armatür ve Enerji Verimliliği

Armatür geriverimi, lambadan çıkan ışık akısının armatürden daha verimli olarak aydınlatma noktasına ulaşmasıdır. Armatür konusunu 2 ayrı şekilde ele almak daha doğru olur. Geleneksel sistemlerde lamba ve armatür birbirlerinden ayrıdır. Bu sistemde lambanın verimi ayrıca ölçülür ve referans olarak kullanılır. Armatürden çıkan ışık miktarı ayrıca ölçülür. İki sonuç oranlanarak verimlilik oranı belirlenir. Armatürden çıkan ışık miktarının lambadan çıkan ışık miktarına oranı, o armatürün verimlilik değerini gösterir.

LED aydınlatmada ise lamba ve armatür tek bir sistemdir. Bu nedenle LED’lerde genel bir “sistem verimliliği”nden söz etmek doğrudur. Tüm sistem bileşenlerinin Lümen ve watt değerleri hesaplanır. Tüm sistem bileşenlerinin lm/w olarak azalması dikkate alınır. Örnek; LEDden armatür aşamasına kadar geçen basamaklarda ışık verimliliğinin değişik oranlarda azalması olarak tabir edilir. LED’de 130 Lm/W, optikteki kayıp 120 Lm/W, ısının taşınması esnasında 110 Lm/W, son armatür aşamada 90Lm/W verimlilik değeri görülebilir. Günümüz LED sistemleri ışık akısı 4000 Lm’den fazladır, verimlilik ise yaklaşık 115 Lm/W’dır.

LED Aydınlatma Sistem Verimi

LED’lerde sistem verimini etkileyen faktörlerin başında ilk lümen çıkışı standarttır. 25 derece oda sıcaklığındaki lümen değerinin yüksek olması görülmektedir. Çalışma sıcaklığı ile 25 derecedeki lümen değerleri arasındaki oranın, sıcak-soğuk faktörü, bire yakın olması gerekir. Sürücü kalitesi (güç kaynağı) da son derece önemlidir. Bu aşamada güç kaybı %10-%50 arasında değişebilir. Sürüş akımı da başka önemli bir etkendir. Genellikle bu akım 350 MA’dir, 700’e çıkması durumunda lümen çıkışı da yükselir. Lümen çıkışının yükselmesi bir süre sonra jonksiyon sıcaklığını arttırır. Bu da, daha hızlı ışık akısı azalamasına ve LED ömrünün kısalmasına neden olur. LEDde ışık elde etme esnasında bir mutlaka bir ısı oluşur. Bu ısının hızlı bir şekilde jonksiyon bölgesinden uzaklaştırılması gerekir. Bu nedenle LED yapımında ısıyı ileten malzemeler kullanılmalıdır. Genel olarak soğutucular kullanılır

Özetle sistem verimi konusunda aşağıdaki etkenleri dikkate almamız gerekir;

– Isısal yol

– Sürüş akımı

– Sürücünün kalitesi

– En önemlisi LED kalitesi

Back To Top